مقدمه و پیشینه
تداوم عملکرد و ایمنی خطوط ریلی مترو در مسیرهای پرتردد و استراتژیک، مستلزم اجرای برنامههای دقیق نگهداری و تعمیراتO&M است. پروژه نگهداری تأسیسات بالاسری در امتداد مسیر ۵۲ کیلومتری خط ۵ مترو (محور تهران-کرج)، با هدف ارتقای سطح قابلیت اطمینانReliability سیستم تامین توان الکتریکی و تضمین پایداری زیرساختهای ریلی اجرا شده است. هدف غایی این عملیات، پیشگیری از بروز حوادث ناشی از فرسایش تجهیزات، کاهش زمان توقف سیستم Downtime و مدیریت ریسکهای فنی در یکی از حساسترین محورهای حملونقل ریلی کشور بوده است.
کارفرما: وزارت راه و شهرسازی
منطقه اجرا: استان تهران
دوره اجرا: 1397
مشخصات فنی و مهندسی سیستم
عملیات اجرایی در این پروژه، طیف گستردهای از زیرساختهای الکترومکانیکی را در بر میگیرد که شامل موارد زیر است:
- سیستمهای برقرسانی بالاسری:OCS/Overhead Catenary System بازرسی و اصلاح نقطه تماس، کابلهای حامل Messenger Wires و سیستمهای نگهدارنده Supports.
- تجهیزات تسمهگذاری و اتصال: بازرسی دقیق نقاط اتصال، گیرههاClamps و سیستمهای تنشدهنده Tensioning Devices جهت حفظ هندسه خط در تغییرات دمایی.
- زیرساختهای الکتریکی و حفاظتی: بررسی وضعیت عایقها، سیستمهای ارتینگ Earthing و بازرسی تجهیزات حفاظتی در امتداد مسیر ۵۲ کیلومتری.
- تجهیزات مکانیکی و سازهای: ارزیابی سلامت سازههای نگهدارنده و ستونهای بالاسری جهت اطمینان از پایداری مکانیکی در برابر بارهای محیطی.
چالشهای کلیدی و راهکارهای اجرایی
اجرای عملیات نگهداری در یک مسیر ریلی فعال با طول ۵۲ کیلومتر، با چالشهای لجستیکی و فنی پیچیدهای همراه بود. اصلیترین چالش، «مدیریت بازههای زمانی محدود عملیاتی» Possession Management جهت جلوگیری از تداخل با برنامه حرکت قطارها بود.
برای مدیریت این چالش، برنامهریزی عملیات در ساعات غیرپیک و استفاده از تیمهای واکنش سریعRapid Response Teams اتخاذ شد. همچنین، با توجه به اثرات محیطی و نوسانات دمایی در مسیر طولانی تهران-کرج، از روشهای بازرسی پیشگیرانه Preventive Inspection و کنترل دقیق هندسه کابلهای بالاسری استفاده شد تا از بروز پدیده «کمانزدگی» Arcing یا سقوط خطوط جلوگیری شود.